اثرات مخرب نانوفن آوری برمحیط زیست

اثرهاي مخرب فناوري نانو بر محيط زيست

 

.

ذرات نانو و فناوري نانو جداي از مفيد بودن مي‌توانند, خطراتاحتمالي نيز داشته باشند؛ بنابر اين, بايد مسائل مربوط به ايمني و خطرهاي احتماليهمراه با اين روشهاي جديد را در نظر گرفت. ذرات نانو ممكن است سرعت جهش (mutation) باكتريها را افزايش دهد و تهديدي بالقوه براي محيط زيست و سلامت انسان باشد؛ بهرغم اينكه فناوري نانو محصولات موجود را مؤثرتر و كارآمدتر مي‌كند، اندازه اين ذراتكه جزء خواص مهم آنهاست، مي تواند سلامتي و محيط زيست را تهديد ‌كند. اين ذرات ازگرده‌هاي گل و گياهان و مواد حساسيتزاي معمولي نيز كوچكترند و حساسيت ايجادميكنند. اين ذرات, به سيستم دفاعي و ايمني بدن موجودات زنده و انسان حمله ميكنند. بعضي از اين ذرات, پس از تنفس به كيسه‌هاي هوايي ريه‌ها آسيب ميرسانند كه در اينبين, ماكروفاژها سعي مي‌كنند آنها را از بين ببرند و مانع از عبور اين ذرات و ورودآنها به خون شوند, ولي ماكروفاژها در تشخيص ذرات با قطر كمتر از 70 نانومتر با مشكلروبهرو مي‌شوندو اين ذرات مي‌توانند به آساني در خون نفوذ كنند.

 

  

گزارش شده است كه نانوذرات مانند كربن سياه و دي‌اكسيدتيتانيوم كهدر فرايندهاي صنعتي كاربرد زيادي دارد و به آلودگي هوا نيز كمك مي‌كند، موجب ايجادالتهاب و جراحتهاي پوستي ميشود و در ريه باقي ميماند و انباشته مي‌گردد.

ذرات اكسيد روي و دي‌‌اكسيد تيتانيوم سبب توليد راديكالهاي آزاد درسلول پوستي ميشود و به DNA آسيب مي‌رساند و اين آسيب به DNA موجب جهش (mutation) مي‌شود و تغييراتي در ساختمان پروتئين به وجود مي‌آورد كه ممكن است سبب سرطان وتومور شود.

به نظر مي‌رسد كه فعال شدن (اكتيويته) سطح و اندازه ذره, از عواملاصلي در سمي بودن نانو ذرات است. منابع احتراق مانند اجاق‏هاي خوراكپزي گازي،احتراق گاز صنعتي و انواع وسايل گرمكننده خانگي موادي را توليد مي‌كند كه حاويصدها يا هزاران نانولوله كربني است و ساختارهاي نانو كريستالي دارد.

شواهد حاكي از آن است كه نانولوله‌هاي كربني فراورينشده, «آئروسل» را در هنگام جابهجا كردن به وجود ميآورد.

كارخانههايي كه موادي بر پايه نانولوله‌هاي كربني مانند فولرنتوليد مي‌كنند، مي‌توانند باعث از بين رفتن گلوتامين و آسيب اكسيداتيو بر مغزماهيان شود.

همچنين, فولرن در خاك حركت ميكند و با كرمهاي خاكي جذب ميشود وبه اين ترتيب, وارد زنجيره غذايي ميگردد.
نانوذرات طبيعي احتراق باحتمالمهمترين منبع توليد ذرات نانوي طبيعي در محيط زيست است. انتشار نانوذرات ساختهشدهدر محيط ‌زيست خطرناكتر از ذرات طبيعي است؛ زيرا آنها مواد جديدي هستند و انسان‌هاو موجودات زنده ديگر ممكن است مكانيزمهاي دفاعي كافي در برابر آنها را نداشتهباشند.

بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه به طور كلي ذرات نانوكربني ودي‌اكسيدتيتانيوم سمي‌تر از ذرات بزرگ همان مواد هستند.

 

نتيجهگيري

در سالهاي اخير، پيشرفتهاي سريع علوم و فنون, بوي‍‍ژه در زمينهنانوتكنولوژي، تحولات بزرگي را در زمينههاي: پزشكي، كشاورزي، صنعت، محيط زيست وعلوم پايه زيستي در پي داشته است.

امروزه نقش نانوتكنولوژي در همه ابعاد, روشن است؛ اما جنبه ديگر اينتوانمندي، خطرهاي احتمالي مرتبط با استفاده از محصولات فناوري نانو است كه در صورترعايت نكردن قوانين و مقررات خاص ايجاد ميشود؛ بنابر اين, ضمن تأكيد بر اهميتفناوري نانو، لازم است آييننامههايي براي انجام دادن ايمني و سلامت استفاده ازمحصولات نانو تهيه و تدوين گردد تا بر اساس آن بتوان تنظيم و نظارت بر كليهفعاليتهاي نانوتكنولوژي را اعمال كرد.

در واقع, دولتها موظفاند كه علاوه بر تدوين استراتژي ملي و تصويبچارچوب سازماني براي نانوتكنولوژي، شرايط قانوني تحقيق و توسعه را مشخص كنند؛ ازاين رو, پيشنهاد ميشود يكي از اين زيرساختهاي قانوني، قانون ايمني نانو (nanosafety) باشد.

در واقع، ايمني نانو به سياستها و روشهاي اتخاذشده براي اطميناناز كاربرد بيخطر محصولات نانو از نظر محيط زيست و سلامت انسان اطلاق ميشود؛ ازاين رو, تدوين اين سياستها و قوانين, امري ضروري به نظر ميرسد. به طوري كه در حالحاضر در برخي از كشورهاي پيشرفته مانند: ايالات متحده امريكا، انگلستان، فرانسه،آلمان و ژاپن قوانين ايمني نانو وجود دارد و در هر يك از بخشهاي مربوط به محصولاتنانو كميتههايي مشغول فعاليتاند. كشورهايي مانند چين و هند نيز قوانيني در اينخصوص وضع كردهاند و در حال سازماندهي كميتهها هستند؛ از اين رو, تدوين اين قوانينو برنامهريزي براي سازماندهي كميتههاي مرتبط، در كشور ما نيز امري ضروري به نظرميرسد.

 

 

/ 0 نظر / 16 بازدید