فن آوری نانو در محیط زیست
ساعت ۱۱:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢۳ 
به كارگيري فناوري نانو در محيط زيست؛ آري يا نه ؟نانوتكنولوژي بعنوان يك فنا وري كاربردي در دهه‌هاي اخير مورد توجه قرار گرفته است. كاربرد اين فناوري در حوزه هاي مختلف، متفاوت است. اين فناوري با توليد محصولات متنوع در بخش هاي شيمي، انرژي و محيط زيست كاربرد فراواني دارد. البته قبل از استفاده از محصولات اين فناوري در محيط زيست، لازم است ارزيابي دقيقي از تأثيرات مثبت و منفي كاربردآنها بر محيط زيست صورت گيرد. در مطلب زير به برخي جنبه‌هاي مثبت و منفي استفاده از فناوري نانو در محيط زيست پرداخته شده است.

 مقدمه
فناوري نانو از همگرايي علوم فيزيك، شيمي و زيست شناسي به وجود آمده است. نانو داراي ريشه يوناني مي‌باشد. اين فنا وري توانايي كار در سطح اتم و ايجاد ساختارهايي كه نظم مولكولي كاملاً جديدي دارند را فراهم مي آورد. ماده اصلاح شده در مقياس نانو، خصوصيات جديد و مفيدي را دارا مي‌گردد كه قبلاً در آن مشاهده نمي‌شد.
بسياري از متخصصان، محققان، مهندسان و دانشمندان علوم اجتماعي و سياستمداران معتقدند كه فناوري نانو موجب تغييرات مهمي در جامعه مي‌شود و اين تغييرات مي‌‌تواند به اهميت تغييرات حاصل از ساخت كامپيوتر ارزيابي شوند. فناوري نانو اين امكان را ايجاد مي‌كند كه مواد جديدي توليد كنيم، موادي كه به صورت بالقوه مي‌تواند اثرات مثبت يا منفي روي محيط زيست و بهداشت داشته باشند.
1- تأثيرات سودمند فناوري نانو بر محيط زيست
فناوري هاي اميدبخش شامل حسگرها يا سنسورها و ساير دستگاه هاي به كار رفته براي آشكار سازي آلودگي و برطرف نمودن آنها مي باشد. برخي كاربردهاي سودمند فناوري نانو در ذيل آورده شده است:
- سنسورها ياحسگرها

انواع گسترده‌اي از حسگرهاي زيستي و روش هاي مربوطه در طي چند سال گذشته در بازار معرفي شده‌اند. اين دستگاههاي آناليتكي از عناصر تشخيص بيولوژيكي تشكيل مي‌شوند كه با آشكارسازي هاي سيگنال مرتبط هستند (مثلاً آنزيمها، ميكروارگانيزم‌ها و غيره). اين دستگاهها نسبت به حضور و غلظت آناليست واكنش داده و پاسخي قابل اندازه‌گيري توليد مي‌كنند. نانو مواد و نانو ساختار‌هاي جديد مانند نانوذرات، نانوكريستال‌ها، نانو لوله‌هاي كربني، نانوالياف و فيلم نازك بعنوان دستگاه هاي حسگر مشخص شده‌اند، نانوذرات كاربردهاي بسياري در سنسورها دارند.
نانوذرات، نانوكريستال‌هاي نيمه‌ هادي درخشان و نقاط كوانتومي دسته‌اي از نانوحسگرهايي هستند كه توانايي آشكار كردن سموم موجود در محيط را دارند و مشخص شده است كه نانو كريستال‌ها و نقاط كوانتومي همراه با پادتن‌ها مي‌توانند بطور همزمان چهار نوع سم را آشكار نمايند.
اين نوع نانوسنسورها براي آشكارسازي همزمان چند آلاينده در نمونه‌هاي آب يا خاك با ظرفيت آشكارسازي حساسيت بالا به كار مي‌رود، تحقيقات زيادي بر روي نانوساختارهاي لوله‌اي و متخلخل از قبيل نانو لوله‌هاي كربني انجام شده است، اين نانوساختارها در حسگرهاي زيستي براي افزايش كيفيت و فعاليت بيومولكول هاي ساكن استفاده مي‌شوند. خواص ابعادي، شيمي سطح و الكترونيك نانولوله‌هاي كربني آنها را به موادي ايده‌ال براي استفاده در حسگرهاي شيميايي و بيوشيميايي تبديل نموده است.
پيش‌بيني مي‌شود كه فناوري نانو موجب افزايش حساسيت حسگرها و توليد ارزان و خودكار آنها گردد و بتواند در آزمايشگاه و خارج از آن جهت آشكارسازي سريع مواد سمي و بيماريزا ( پاتوژن ) به كار رود.
نسل جديدي از نانوذرات به منظور حذف هيدروكربنهاي آروماتيك چندحلقه‌اي كه به سختي از آب يا خاك آلوده حذف مي‌شوند، طراحي شده است.



کلمات کلیدی: