فلوئوریت
ساعت ٦:٥٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۸/٩ 

فلوئوریت (Fluorite)

                              

 

                                                                      

 

وجه تسمیه:. نام فلورین و فلوئور اسپار از کلمه لاتین Fluere به معنی جریان می ‌باشد.

 

فرمول شیمیایی: F2Ca ( فلوئوریت در صورت خالص بودن 7/48 % فلوئور و 3/51 % کلسیم دارد .)

 

سیستم تبلور: کوبیک (مکعبی)

 

شکل بلورها: هگزائدر - اکتائدر - مرکب - رمبوئدر- دودکائدر - ماکله نادر

 

اشکال ظاهری: بلوری - آگرگات دانه ای) معمولاً فضای خالی بین سایر کانی ها را پر می کند و در طبیعت بیشتر به صورت  رگه ای مشاهده شده و همراه با کانی هایی کلسیت - کوارتز - باریت- سلستین و سولفید های گوناگون همراه است)

 

رده بندی: هالوژن

 

جلا: شیشه ای

 

رخ:کامل - مطابق با سطح /111

 

سختی: 4

 

وزن مخصوص: 3.18

 

میزان شفافیت : نیمه شفاف


رنگ :
سفید - زرد - رگه ای - سبز - بنفش - قرمز -متمایل به بنفش - صورتی استثنائاْ آبی یا حتی سیاه

 

رنگ اثر خط: سفید

 

ژیزمان: فراوان ;‌ آلمان شرقی و غربی ، سوئیس ، چک و اسلواکی ، انگلیس ، نروژ، ایتالیا ، بلغارستان ، کانادا ، امریکا ، استرالیا ، چین ، مغولستان و غیره

 

پاراژنز: گالن- اسفالریت - کلسیت - دولومیت - باریت - آپاتیت - کاسیتریت - تورمالین

 

ترکیب شیمیایی: =51.33% F=48.67% Caهمراه با ادخال های Cl به صورت نادر

 

تشابه کانی شناسی: کریولیت - سنارمورنتیت - باریت - آپاتیت - آماتیس

 

.HF و H2SO4 محلول در. خواص شیمیایی:

منشا تشکیل: فلوئوریت در محدوده وسیعی از شرایط زمین شناسی تشکیل و مشاهده می شود . کانسارهای فلوئوریت می توانند دارای منشاء رسوبی - کربناته باشند یا به صورت  رگه ای معمولا ً مرتبط با سنگهای آذرین خروجی اسیدی تا حد واسط همراه باشند.

ذخایر و تولید :

از نظر میزان ذخایر فلوئوریت , بر اساس گزارش سال  1998 میلادی,  سازمان زمین شناسی و معدن آمریکا, کشور مکزیک با 32 میلیون تن در رتبه اول و کشورهای آفریقای جنوبی و چین به ترتیب با 30 و 23 میلیون تن در مقام دوم و سوم را دارند بعد از کشورهای فوق فرانسه با 10 میلیون تن  و اسپانیا با 6 میلیون تن  قرار می ‌گیرند.

براساس اطلاعات وزارت صنایع و معادن , در سال 2001 میلادی ( 1380 شمسی)  جمعا بیش از 1/3 میلیون تن ذخیره احتمالی و بالغ بر  5/1 میلیون تن ذخیره قطعی فلورین در ایران وجود داشته است.

معادن کمر مهدی  ( 165 کیلومتری جنوبغربی طبس ), پاچی میانا  ( 88 کیلومتری جنوب قائم شهر) , پیناوند ( 70 کیلومتری شماشرق اصفهان) ,  جویمند  (  21 کیلومتری شمالغربی گناباد ), آتشکوه (20 کیلومتری جنوب شرق دلیجان), کیاسر (جنوب شرقی کیاسر و 10 کیلومتری ده آرا)  به عنوان معادن قدیمی و فعال فلورین در ایران به حساب می آیند

سایر مشخصات: لومیناسانس بنفش تیره ، فلورسانس آبی تا بنفش و گاهی ترمولومیناسانس قهوه ای دارد

 

محل پیدایش: چک و اسلواکی

کاربرد: کابردهای فلوئوریت را می توان به چهار گروه کاربرد عمده مشخص نمود :

فلوئوریت های متالورژی: که در صنایع متالورژی و عمدتا ً در صنعت فولاد و همچنین در تولید آلومینیوم برای تولید کریولیت مصنوعی بکار گرفته می شود.

فلوئوریت سرامیکی : کاربرد این نوع فلوئوریت ها شامل بکارگیری در تولید لعاب و در صنایع شیشه می باشد.

فلوئوریت اسیدی: برای تولید اسید فلوئوریدریک کاربرد دارد. این نوع فلوئوریت باید از خلوص بالایی برخوردار باشد و معمولا ًدر آن عیار CAF2 بالای 97% باشد.

فلوئوریت تزئینی : به علت زیبایی طبیعی کانی فلوئوریت , آن را به صورت خام و یا تراش خورده و در رنگهای مختلف, به عنوان سنگ گرانبها و تزئینی مورد استفاده قرار می دهند که معمولا دارای قیمتی بالاست .

تولید جهانی فلوئوریت در سال 2003 به شرح زیر است:

ایران با تولید 47 هزار تن فلورین در سال 2003 , رده یازدهم تولید فلورین در جهان را داراست.

1- جمهوری خلق چین                 2450میلیون تن

2- مکزیک                                 635 هزار تن

3- آفریقای جنوبی                       285 هزار تن

4- مغولستان                             200 هزار تن

5- روسیه                                190 هزار تن

6- اسپانیا                                 130 هزار تن

7- کنیا                                     110هزار تن

8- فرانسه                                 108هزار تن

9- نامبیا                                   83 هزارتن

10- مراکش                              75 هزار تن

11- ایران                                  47 هزار تن

12- ایتالیا                                 45 هزارتن

اثرات بیولوژیکی و زیست محیطی فولوئوریت (فلورین) :

انسان به طور معمول روزانه به میزان 3/0 تا 5 میلی گرم در لیتر فلورین دریافت می نماید که  تا حدود 3 میلی گرم ممکن است توسط غذاهای مختلف تأمین شود. اما این میزان با توجه به رژیم غذایی و شیمی خاک محلی که محصولات بر روی آن می رویند، می تواند متغیر باشد.

فلورین در جلوگیری از پوسیدگی دندان و کاهش بیماریهای دهان و دندان موثر بوده و باعث استحکام دندانها و نیز استخوانها می شود. دندان ها و استخوان ها از ترکیب کانی های فسفات کلسیم , نظیر آپاتیت تشکیل شده اند. ورود و دخالت فلورین در داخل بلورهای ساختمانی تشکیل دهنده آپاتیت ، باعث کاهش حلالیت و افزایش سختی آن می شود و بالطبع افزایش مقاومت در برابر پوسیدگی دندان ها و پوکی استخوان را به دنبال دارد. به همین علت در تهیه خمیردندان و نیز دهانشویه بکار می رود .

با این همه استفاده بیش از حد فلورین نیز اثرات سوء جانبی به دنبال خواهد داشت. در مناطقی که آب های طبیعی به طور معمولی دارای میزان بالایی از فلورین هستند و در نتیجه میزان دریافت آن به دو تا هشت برابر میزان طبیعی افزایش می یابد، لکه های سیاه و تیره رنگی روی دندان ها دیده می شود. در این حال ، دندان ها مقاومت بیشتری نسبت به پوسیدگی نشان می دهند هر چند که این لکه ها تنها سبب عدم زیبایی دندان ها می شوند، اما موضوع مهم تر در دریافت میزان های بسیار بالای فلورین است (بیست تا چهل برابر طبیعی) که موجب توسعه غیر طبیعی و سختی استخوان ها (Bone Selerosis) و کلسیتی شدن لیگامنت ها (بیماری فلوروزیس) می شود. ( این اثر در منطقه ای که جهت اکتشاف فلورین کار می شد , دیده شده است…. بر روی دندانهای تمام اهالی یک روستای 2000 نفری لکه های تیره مشاهده شده و جالب اینکه هیچکدام از آنها تا به حال گذرش به دنداپزشکی نیفتاده … علت هم استفاده از آب قناتی بوده که این آب از مرکز رگه فلورینی به ضخامت 4-5 متر می گذرد و در نتیجه حاوی مقادیر بالایی از فلورین است… نکته جالب نر دیگر اینکه بسیاری از جوانهای آن روستا, به ورزشهای رزمی روی آورده بودند و حتی چند نفری هم دارای مقام کشوری در رشته هایی مثل کونگ فو شده بودند !! )
در صنایعی که به فلورین نیاز دارند و فرایندهای دمای بالا در حال عملکرد هستند ، فلورین به صورت اسید فلوریدریک یا ترکیبات مشابه آن به محیط رها می شود که برای گیاهان ، جانوران و انسان بسیار سمی هستند. بسیاری از دانشمندان به همین علت جان خود را از دست داده اند.

CFC ها (هیدروکلروفلوئورو کربن‌ها) باعث تخریب لایه اوزون می‌شوند لذا در کنوانسیون سازمان ملل که در سال 1997 در کیوتو به منظور بررسی تغییرات آب ‌و ‌هوایی برگزار شد, هیدروفلوئورکربن‌ها، پرفلوئورکربن‌ها و هگزا فلوئوریدگوگرد, به دی ‌اکسیدکربن، متان و اکسید نیتروژن به عنوان گازهای گلخانه‌ای افزوده شدند که میی بایست تحت کنترل قرار گیرند.

 


کلمات کلیدی: