آمونیاک
ساعت ۱۱:٥٦ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٧/۱٦ 

آمونیاک مهم‌ترین ترکیب هیدروژنهٔ ازت است و در طبیعت از تجزیهٔ مواد آلی ازت دار بدست می‌آید.

آمونیاک گازی است بی رنگ، با مزهٔ فوق العاده تند و زننده که اشک‌آور و خفه کننده است. گاز آمونیاک از هوا سبک تر بوده و به سهولت به مایع تبدیل می‌شود. آمونیاک درآب بسیار محلول بوده و در منفی ۷/۷۷ درجهٔ سانتیگراد منجمد و در منفی ۵/۳۳ درجهٔ سانتیگراد به جوش در می‌آید. وزن مخصوص محلول اشباع آمونیاک ۸۸/۰ گرم بر سانتیمتر مکعب است. گاز آمونیاک قابل افروزش و حدود اشتعالش ۱۶-۲۵ درصد حجمی گاز آمونیاک در هوا است. حضور مواد نفتی و دیگر مواد افروختنی خطر آتشگیری را افزایش می‌دهد. مجاورت و تماس آمونیاک با نقره و جیوه تولید " فورمینات نقره و جیوه " می‌کند که موادی شدیداً قابل انفجار هستند. گاز آمونیاک در اثر گرمای از ۴۰۰ درجه به بالا تجزیه شده و تولید هیدروژن می‌کند. آمونیاک سبب تحریکات دستگاه تنفسی، پوست و چشم شده و با آسیب رساندن به شش‌ها در اثر مواجهه با حجم زیاد این گاز می‌تواند سبب مرگ شود.


امونیاک مصنوعی


آمونیاک (NH۳) یکی از مهمترین افراد خانواده ترکیبات نیتروژن و هیدروژن و یکی از مهم‌ترین مواد صنعتی و موادشیمیائی کشاورزی است. آمونیاک گازی است بی‌رنگ که سبکتر از هوا می‌باشد. این ماده در یخچال‌ها و فریزرها کاربرد دارد. آمونیاک و ترکیباتش، عمدتاً نیترات آمونیوم و در تهی کردن خاک‌ها را دارد. این عمل در افزایش بسیار زیاد به‌دست آمدن محصولات کشاورزی، مخصوصاً آن دسته از فرآورده‌های کشاورزی که نمی‌توانند نیتروژن مورد نیاز خود را بگیرند اثر نیکو دارد برخی از کشاورزان آمونیاک خشک را مستقیماً با فشار تانک‌ها ویژه به مزارع خود می‌دهند. آمونیاک همچنین با ترکیب اکسیژن برای تولید مقادیر فراوانی اسید نیتریک (HNO۳) برای ساخت مواد منفجره چون تی.ان.تی (TRINITROTOLUENE) و نیتروگلیسیرین کاربرد دارد. آمونیاک به اسید نیتریک تبدیل می‌شود. یک جزء ویژه ترکیبی به‌وسیله ویلهلم اوستوالد (۱۹۳۲-۱۸۵۳) شیمیدان آلمانی در ۱۹۰۱ اختراع گشت. در جریان جنگ جهانی اول آمونیاک مصنوعی کاربرد کارخانه‌ای در تولید مهمات جنگی یافت آمونیاک مصنوعی در صنایع نساجی یعنی در تولید نایلون، رایون و الیاف دیگر مصنوعی نقش عمده داشت.
در عهد باستان، آمونیاک را از مواد حیاتی چون کود حیوانی و پیشاب به‌دست می‌آوردند. در قرون وسطی شیمیدانان مقدار اندکی آمونیاک را در آب به‌وسیله تقطیر شاخ‌ها و سم‌های گاو نر به‌دست می‌آورند. مقادیر فراوانی آمونیاک با شیوه دوباره بخار کردن در ایتالیا به‌دست آوردند و مقادیر بسیار زیاد از آمونیاک مصنوعی را سدیم نیترات یا (NaNo۳) از کشور شیلی و معادنی که در بیابان‌های آمریکای‌جنوبی بود به‌دست می‌آوردند. با فرا رسیدن قرن بیستم. سریلیام کروکس پیشگوئی کرد که به زودی نیترات سدیم شیلی پایان خواهد یافت. دانشمندان در اندیشه این بودند که برای حاصلخیزی خاک کشاورزی برای برداشت محصول بیشتر بدون استفاده از کود شیمیائی که بر پایه نیتروژن است دست به‌کار شدند. چه با افزایش جمعیت خطر گرسنگی و قحط در پیش بود هچنین برای یافتن یک منبع منحصر به آمونیاک بود هر چند یک منبع مهم نیتروژن موجود در هوا بود که شامل حدود ۸۰% نیتروژن بود و کسی نمی‌دانست که چگونه به مقیاس گسترده‌ای آمونیاک مصنوعی به‌دست آورد. در دهه ۱۹۹۰ کمپانی ام. و که لو شیوه‌ای نو برای تولید آمونیاک مصنوعی به‌کار بست در ۱۹۹۴ کارخانه‌ای برای ساخت آمونیاک مصنوعی در کلمبیای انگلیس به‌کار افتاد که از نظر مقدار فراوان و ارزان آمونیاک مصنوعی اهمیت فراوانی داشت.
__________________

کلمات کلیدی: