دوپامین چیست؟
ساعت ٩:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٢/٢٤ 

دوپامین چیست؟
هورمون مغزی دوپامین به ما توانایی و انرژی بیشتری می بخشد که کمبود آن باعث خستگی و بی حوصلگی در افراد می شود . در حالیکه سروتونین حس خوشبینی و رضایت مندی را در وجود ما افزایش می دهد و تنش را نیز کاهش می دهد . مردان اغلب دوپامین کم می آورند . از سوی دیگر زنان بیشتر سروتونین کم می آورند که باعث احساس افسردگی در آنان می شود.
اگر گوشت بیشتری بخورید بدنتان دوپامین بیشتری میسازد و لازم است چربی بدن زنان بیشتر باشد و لذا بدن باید چربی مورد نیاز در روز مره را مصرف کند تا این حس ناخوشایندی ایجادنشود و بتواند در برابر تنش ها مقابله کنند . پژوهشگران آمریکایی کشف کردند که هورمون دوپامین که در مغز ترشح می شود نقش دوگانه ای داشته و تنها منجر به بروز نشاط و آرزو نمی شود بلکه سبب بروز ترس و هراس نیز است.

محققان دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو کشف کردند هورمون دوپامین نه تنها مسئول تولید نشاط و آرزو است بلکه در تولید هراس و ترس نیز دخالت دارد.

نتایج این یافته ها می تواند در این خصوص توضیح دهد که چرا عملکرد بد سیستم دوپامین تنها در پدیده های وابستگی و اعتیاد شرکت ندارد بلکه نقش مهمی هم در بروز بیماریهای چون اسکیزوفرنی و بعضی از انواع هراسهای بی مورد ایفا می کند.

تاکنون اطلاعات بسیاری به دست آمده که نشان می دهند دوپامین تاثیرات مثبتی مثل پاداش و نشاط بر جای می گذارد اما نتایج این تحقیق اخیر حاکی از آن است که این هورمون می تواند از طریق عمل روی فضاهای مغزی همجوار با فضاهای مسئول پاداش سبب بروز رفتارهای منفی نیز بشود.

در شرایط معمولی وقتی بشر از انجام دادن کاری لذت ببرد و به عبارتی دیگر پاداش بگیرد، از مناطق پایینی مغز او موادی به اسم دوپامین و نوراپی نفرین ترشح می‌شود و بر روی قشر و سایر مراکز حیاتی آن اثر می‌کند و احساس لذت و پاداش به او دست می‌دهد و سعی در تکرار آن عمل دارد. یکی از آثار سوء مواد مخدر فعال شدن همین سیستم است. بنابراین کسانی که یک بار با این مواد آشنا می‌شوند چون سیستم پاداش در مغز آنها تقویت شده، تمایلی شدید به تکرار مصرف آن پیدا می‌کنند. از بین مواد مخدر هروئین به سهولت در چربی حل می‌شود. مغز انسان نیز مقدار زیادی چربی دارد و بنابراین در مقایسه با مرفین و مشتقات آن، هروئین پس از مصرف در زمان کوتاه‌تری روی مغز اثر می‌کند. کدئین نیز که از مشتقات تریاک است به آسانی در سیستم گوارش جذب شده و در بدن تبدیل به مرفین می‌شود. در یک مطالعه روشن شده است که در معتادان، یکی از آثار سوء مصرف مواد، کاهش جریان خون در بعضی از نواحی مغز است.

تاثیر دوپامین در فرایند اعتیاد
هنگام بو کشیدن، تزریق یا خوردن ماده یی اعتیادآور، در بدن چه رخ می دهد؟ چرا این مواد باعث جست وجوی اجباری فرد برای آنها می شوند؟ چرا هنگام گذر از جای تهیه آن ماده یا مشاهده بساط مصرف یا دیدار با هم منقلی ها یا هم پیاله یی ها، هوس مصرف این نوع ماده ها در فرد بیدار می شود؟ چرا ترک اعتیاد می تواند طاقت فرسا و گاهی غیرقابل تحمل باشد؟ چرا دگرگونی هایی که یک ماده اعتیادآور به وجود می آورد، مدت ها پس از ترک مصرف آن، باقی می ماند؟ پاسخ همه این پرسش ها در مغز ما نهفته است. استفاده نابجا از مواد اعتیادآور، دگرگونی هایی در مغز به وجود می آورد، نظام های انگیزشی آن را به یغما می برد و چگونگی فعالیت ژن های آن را تغییر می دهد. مغز یک معتاد هم از نظر فیزیکی و هم از نظر شیمیایی با مغز یک فرد عادی تفاوت دارد. هنگام تبدیل شدن یک مصرف کننده اختیاری به یک مصرف کننده اجباری، آبشاری از تغییرهای عصبی رخ می دهد که یکی از مهمترین آنها این است: کوکائین، نیکوتین، هروئین، آمفتامین و دیگر داروهای اعتیادآور، مرکز لذت مغز را تغییر می دهند.

پشت پرده مرکز لذت
وقتی مرکز لذت، که مرکز پاداش نیز نامیده می شود، فعال است، احساس خوشی و لذت در ما به وجود می آید. خوردن قطعه یی از یک کیک، مقداری ماکارونی یا هر غذای دیگری که دوست دارید، این مرکز را فعال می کند. برنده شدن در یک رقابت، پذیرفته شدن در یک آزمون، مورد ستایش قرار گرفتن و دیگر تجربه های خوشایند نیز این مرکز را فعال می کند. سلول های عصبی که مرکز لذت را می سازند، با زبان شیمیایی دوپامین با هم ارتباط برقرار می کنند. این مولکول به عنوان پیام رسان عصبی از یک نورون (سلول عصبی) به نورون دیگر می رود، بر میزان آزاد شدن پیام رسان از نورون های دیگر تاثیر می گذارد و احساسی از خوشحالی ملایم تا سرخوشی شدید را به وجود می آورد. داروهای اعتیادآور غلظت دوپامین را در مرکز پاداش مغز افزایش می دهند. این داروها نسبت به یک عمل رفتاری، خوردن یک غذای خوشمزه یا برنده شدن در یک مسابقه، غلظت دوپامین را بیشتر افزایش می دهند. البته هر دارو این کار را به شیوه متفاوتی انجام می دهد: کوکایین جلوی فعالیت مولکولی را می گیرد که در حالت عادی دوپامین هایی را که پیرامون نورون ها پخش شده اند، برداشت می کند. وقتی کوکائین همه جایگاه های روی این مولکول را که پروتئین ترابر نامیده می شود، اشغال کند، جایی برای دوپامین باقی نمی ماند. بنابراین دوپامین پیرامون نورون ها می ماند و مرکز لذت را روشن نگه می دارد.

آمفتامین ها نیز مانع فعالیت پروتئین ترابر می شوند. به علاوه آنها باعث آزاد شدن دوپامین از کیسه های کوچکی به نام وزیکول می شوند که نورون ها، دوپامین را درون آنها اندوخته می کنند. دوپامین بیشتر به مفهوم تحریک شدن نورون های بیشتری در مرکز لذت است.

هروئین نورون های دارای دوپامین را تحریک می کند تا این مولکول پیام رسان را به ناحیه یی از مرکز لذت به نام هسته آکومبًنس رها کنند. به علاوه، هروئین همان نورون هایی را تحریک می کند که مخدرهای طبیعی مغز آنها را تحریک می کنند. الکل باعث آزاد شدن دوپامین، سروتونین (که احساس خوشی را در ما تنظیم می کند) و مخدرهای ذاتی مغز می شود. الکل میزان گلوتامات را نیز تغییر می دهد. این پیام رسان عصبی، نورون هایی را تحریک می کند که باعث سرخوشی آغازین الکل می شوند. به علاوه، الکل میزان تولید مولکولی به نام گابا را تغییر می دهد. گابا از تحریک شدن نورون ها می کاهد و در نهایت بیشتر الکل نوش ها را خواب آلود می سازد.

خوشی به ناخوشی می رسد
تا اینجای داستان، زیاد بد نیست، مرکز لذت تحریک می شود و فرد سرخوشی فراوانی را تجربه می کند. اما یک داروی اعتیادآور در درازمدت نمی تواند چنین اثرهایی داشته باشد. با مصرف پیوسته دارو، دگرگونی های پایداری در مغز به وجود می آید: مصرف داروی اعتیادآور، تعداد گیرنده های دوپامین را کاهش می دهد.

گیرنده ها به زبان ساده دستکش های مولکولی هستند که روی نورون ها قرار دارند و پیام رسان های عصبی در حال گذر را همانند توپ پرتاب شده، به چنگ می آورند. اما هرچه مصرف داروی اعتیادآور ادامه پیدا کند، شمار گیرنده های دوپامینی بیشتر کاهش می یابد زیرا مغز تلاش می کند مرکز لذت را که بیش از اندازه فعال شده است، از راهی آرام کند. داشتن گیرنده کمتر به مفهوم این است که دوپامین کمتری به دام می افتد و در نتیجه، مرکز لذت آرام می شود. اما اکنون قانون «نتیجه های ناخواسته» به اجرا درمی آید. وقتی شمار گیرنده های دوپامین کاهش یابد، ضربه یی که برای ایجاد خوشی و لذت به کار گرفته می شود، کارساز نیست. این رویداد، اساس مولکولی تحمل است. یعنی، دارو پس از مصرف پیوسته، همان اثرهای آغازین را ندارد و معتاد برای به دست آوردن سرخوشی آغازین، باید مقدار مصرف خود را بالاببرد. اما مشکل بدتری هم وجود دارد. نابودی گیرنده های دوپامین به مفهوم این است که تجربه هایی که در حالت عادی احساس خوشی و لذت به وجود می آورند، عقیم می مانند. یک غذای خوشمزه، یک گفت وگوی جالب یا یک پیغام عالی، هیچ کدام به اندازه دوران پیش از اعتیاد، هیجان و خوشی به پا نمی کنند. از این رو معتادان به این باور می رسند که تنها راه فرار از احساس بیچارگی و درماندگی، اضطراب و نگرانی و حتی افسردگی، مصرف داروی بیشتر است. به عبارت دیگر، مصرف آغازین ممکن است برای به دست آوردن خوشی و لذت باشد، اما اعتیاد به خاطر دوری از حقارت، نگرانی و ناامیدی بی پایان است. درد و رنج ترک اعتیاد نیز نتیجه مستقیم دگرگونی هایی است که دارو در دستگاه دوپامینی مغز به وجود می آورد. ترک اعتیاد و پرهیز از مصرف دارو، مغز را از تنها منبع دوپامینی که احساس خوشی را می آفریند، محروم می سازد. بدون آن به نظر می رسد زندگی ارزش زندگی کردن را ندارد. برای نمونه، وقتی یک هروئینی به هروئین مورد نیاز خود دست پیدا نمی کند، به شدت به درد حساس می شود، پیوسته به دل آشوبی و تهوع دچار می شود و لرزش غیرارادی دارد. از این رو، متخصص ها، اعتیاد را نوعی بیماری مغزی می دانند: بیماری که با عمل ارادی مصرف دارو آغاز می شود، اما وقتی فردی به این بیماری دچار شد، دیگر نمی توان به او گفت: «بس کن»، درست همان طور که به یک سیگاری نمی توان گفت به آمفیزم دچار نشو. خلاصه، آغاز کار ممکن است ارادی باشد، اما پایان این طور نیست.

بازگشت خرابکار
اگرچه پایه زیست شناختی اعتیاد، تحمل دارو و ترک اعتیاد تا حدود زیادی شناخته شده است، توضیح بازگشت این بیماری مشکل تر است. پرهیز از مصرف دارو اجازه می دهد گیرنده های دوپامین به حالت عادی بازگردند. بنابراین، پس از دوره یی درد و رنج ترک اعتیاد، مغز هوس دارو را رها می کند. اما اعتیاد در عمل یک بیماری بازگشت کننده است. مرکز لذت، که به مرکز اعتیاد تبدیل می شود، ارتباط نزدیکی با حافظه دارد و خاطره های بهره گیری نادرست از دارو به اندازه یی با دوام است که حتی مشاهده یک بازوی عریان می تواند بار دیگر آنها را زنده کند. مانند سگ پاولف که هنگام شنیدن صدای زنگ «زمان غذا»، آب در دهانش جمع می شد، معتاد هنگام دیدن، شنیدن یا بوییدن پسمانده های مصرف داروی مخدر، آرزوی مصرف دارو را در سر می پروراند.

بازگشت اعتیاد ممکن است بازتاب تغییرهای ژنتیکی بادوام باشد. داروها می توانند به صورت کلیدهای DNA رفتار کنند و ژن ها را خاموش یا روشن کنند. برای نمونه، اعتیاد به کوکایین باعث کاهش فعالیت ژنی می شود که در تولید گیرنده های دوپامین نقش دارد. اگر این ژن پیوسته غیرفعال بماند، اساس بازگشت اعتیاد را پی ریزی می کند.

ژن ها ممکن است دست کم تا اندازه یی توضیح دهند چرا برخی بیش از دیگران در خطر اعتیاد قرار دارند. پژوهشگران دریافته اند همان دستگاه دوپامینی که داروها آن را فعال می کنند، با تجربه های تازه نیز می تواند روشن شود. از این رو پیشنهاد شده است افرادی که در پی تجربه کردن «چیز تازه بعدی» هستند، ممکن است تلاش کنند همان دستگاه دوپامینی اصلی را تحریک کنند. اگر آنان تجربه تازه یی انجام ندهند، ممکن است آن را به نحوی با داروها انجام دهند. در حقیقت، افرادی که وسواس گونه در پی تازگی هستند، بیش از افرادی که به چیزهای پیشین خشنود هستند، به استفاده نادرست از داروها گرایش دارند.

به نظر می رسد به دنبال تازگی بودن، اساس ژنتیکی دارد. بنابراین شاید اعتیاد نیز یک عامل وراثتی داشته باشد. البته ژن ها می توانند خطر اعتیاد را نیز کاهش دهند. بسیاری از آسیایی ها گونه هایی از ژن هایی را دارند که سوخت و ساز الکل را تنظیم می کنند. در نتیجه، آنان پس از نوشیدن الکل واکنش شدیدی تری از خود نشان می دهند که به صورت برافروختگی، تهوع و تپش قلب شدید خود را نشان می دهد. این واکنش می تواند نوعی دفاع ذاتی در برابر الکلیسم باشد، زیرا مردم دوست دارند از چیزهایی که آنان را ناراحت می کند، دوری کنند. کاش دوری از اعتیاد برای دیگران نیز به همین سادگی بود.

معتاد شوید
از سه دهه پیش، دانشمندان می دانستند که مغز، مواد روانگردان تولید می کند. نخستین بار موادی به نام اًنکفالین ها به عنوان مخدرهای طبیعی بدن معرفی شدند و خیلی زود هم ساخت های طبیعی همه داروهایی که نادرست استفاده می شوند، در مغز شناسایی شد. این مواد به عنوان آرام بخش های طبیعی بدن کار می کند و بسیاری از آنها مرکز لذت را فعال می کنند. اما مرکز لذت فقط برای خوشی و آرامش نیست. دانشمندان باور دارند که فعال شدن این مرکز محرک اصلی انگیزش و مشوقی برای فراگیری و تکرار است. خوردن غذا ممکن است عمل خوشایندی باشد، اما هدف اصلی از این رفتار، حفظ زندگی است. لذتی که با بوهای مطبوع و شکم پر همراه است، انگیزه و محرکی برای ترغیب کردن جاندران به عادت خوردن است تا بقای آنها تضمین شود. مغز مدارهایی دارد که مرکز لذت را با رفتارهای سازشی پیوند می زنند. این مدارها به تجربه مفهوم و اهمیت می بخشند. مفهوم پیدا کردن تجربه به ارزیابی نیاز دارد. پس از ارزیابی، رفتار مغز برای تدبیر سازشی تنظیم می شود. این فرآیند مفهوم بخشیدن به تجربه به ذخیره خاطره ها و در نهایت یادگیری نیاز دارد. مغز برای کمک کردن به این یادگیری، تجربه ها را به احساس ها پیوند می زند. از این رو، ما علاوه بر اینکه از خواندن کتاب می آموزیم، از این کار لذت هم می بریم و این سرخوشی را می توانیم تا اندازه یی تقویت کنیم که بی کتاب چون معتاد بی دارو باشیم.

خلاصه اگر از خوردن، آشامیدن، ورزش کردن، مطالعه کردن و خلاصه از زندگی لذت می بریم، به مخدرهای ذاتی و مرکز اعتیاد ذاتی آن مدیون هستیم. اگر اعتیاد چهره زندگی را برای برخی تاریک کرده است، به علت تداخل عمل مخدرهای بیرونی با مخدرهای درونی است. به نظر می رسد خوشبختی و تیره بختی ما در دست اعتیاد است. بنابراین برای رهایی از اعتیاد باید به فعالیت ها و رفتارهای مثبت معتاد شویم.



کلمات کلیدی:
 
نقش دوپامین در بیماریهای اعصاب
ساعت ۸:٥۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٢/٢٤ 

امروزه نقش دوپامین در بیماریهای اعصاب و روانی بخوبی مشخص شده است. از طرفی هم اثرات درمانی و هم عوارض جانبی داروهای ضد جنون با تاثیر آنها روی گیرنده های دو پامینی قابل توجیه است. اثرات درمانی این داروها بطور عمده ناشی از تاثیر آنها روی گیرنده های دوپامینی بخصوص D2 در راههای مزولیمبیک و مزوکورتیکال دارد. عوارض اکستراپیرامیدال و غددی این داروها ناشی از بلوکاژ سیستم های دوپامینی دیگر مغز است. عوارض اکستراپیرامیدال ناشی از بلوکاژ سیستم دوپامینرژیک نگرواستریاتال و عوارض غددی ناشی از بلوکاژسیستم دوپامینرژیک توبروانفاندیبولر است. امروزه با ساخت داروهای جدید ضد جنون که اثر انتخابی تری روی سیستمهای دوپامینرژیک مزولیمبیک و مزوکورتیکال دارند امید است که بتوان از اثرات ضد جنون این داروها بدون عوارض جانبی عصبی و غددی استفاده کرد. کلوزاپین یکی از داروهایی است که از این نظر حائز اهمیت است. این دارو علیرغم تاثیر روی سیستم دوپامینی مزولیمبیک و مزوکورتیکال و اثرات خوب ضد جنون بعلت عدم تاثیر روی سیستمهای دیگر دوپامینی مغز عوارض مربوطه به بلوکاژ این سیستم ها را ندارد. در مورد این دارو و تحقیق ما روی اسکیزوفرنهای مقاوم به درمان صحبت خواهد شد. سوال


کلمات کلیدی:
 
عشق، از منظر علم
ساعت ٦:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٢/۱۸ 

چرا عشق آنقدر ما را تحت تاثیر قرار می دهد؟چرا دیدن یک دختر یا پسر زیبا کششی شدید را در شما به وجود می آورد در حالیکه با دیدن افرادی بسیار زیباتر چنین احساسی به شما دست نمی دهد.این ها سوالاتی هستند که دانشمندان با تکنیک های پیچیده اسکن کردن مغز تا حدودی به جواب آن دست پیدا کرده اند.عشق هم مانند همه چیز دیگر در بدن انسان مقداری با شیمی و فیزیولوژی بدن ارتباط دارد.در اینجا ما در مورد تاثیر عشق بر اعمال شیمیایی بدن و بالعکس بحث می کنی
به چه کسانی علاقه مند می شویم؟

به صورت معمول انسان ها به سمت افرادی که بیشترین شباهت به خودشان را داشته باشند کشیده می شوند.افراد زیبا به دنبال فردی زیبا هستند،کسانیکه در زمینه اقتصادی یا اجتماعی فعالیت می کنند به دنبال افرادی مانند خود هستند و بازیگران معروف زن هم به دنبال بازیگران و خواننده های معروف مرد،چون هر دو به اندازه کافی مشهور و پولدار هستند.
چرا زن ها یا مردها به یکدیگر خیانت می کنند؟

پروفسور هلن فیشر استاد دانشگاه Rutgers در رشته انسان شناسی (anthropology) می گوید: جذابیت(Attraction)،عشق(romantic love)و وابستگی(attachment) سه سیستم جداگانه در مغز هستند که می توانند هم پوشانی هم داشته باشند.این خیلی کار مشکلی نیست که فردی به طور همزمان با کسی سکص داشته باشد،عاشق فرد دیگری باشد و بخواهد وقتش را با شخص ثالثی بگذراند،به خاطر اینکه هر کدام از اینها بخش مستقلی از مغز را تحت تاثیر قرار می دهند.در واقع تنوع طلبی در سکص یا(هیز بازی!) بیشتر در افرادی به وجود می آید، که همیشه به دنبال شخصی جدید هستند یا هورمون دوپامین(dopamine)* در آنها فعالیت بیشتری دارد.پس گاهی اوقات که تبلیغات «افزایش دوپامین به میزان 70% » را در اینترنت می بینید،تعجب نکنید!

*دوپامین هورمونی است که در مغز تولید می شود و باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون و تقویت آرزو و نشاط در انسان می شود و همراه « فنیل اتیل آمین» آزاد می شود.اطلاعات بیشتر در ویکیپدیا

آیا عشق کورکننده است؟

لوسی برون دارنده دکترای neuroscience در دانشگاه انیشتین و محقق در زمینه تاثیرات عشق بر مغز در این رابطه می گوید: دقیقا اینطور نیست،اما هنگامی که شما در دام یک رابطه میافتید ، تصور شما ابری می شود! وقتی که شما در رابطه عاشقانه با فردی هستید مغز شما اشکالات را می بینید ولی دستور می دهد که از آن چشم پوشی کنید.تحقیقات دانشمندان دانشگاه لندن نشان داده است ،هنگامی که دو پارتنر درگیر رابطه عاشقانه می شوند و به یکدیگر نگاه می کنند ،قسمتی از مغز که مربوط به ارزیابی و تصمیم گیری اجتماعی است تقریبا غیرفعال می شود و پارتنرها نمی توانند اشتباهات یکدیگر را دریابند.تحقیقات نشان داده است در اولین برخوردها هورمون سروتونین (serotonin)(هورمونی که نقش مهمی در تنظیم احساسات از جمله خشم ایفا می‌کند.) تا 40% کاهش پیدا میکند که باعث می شود رفتار شما تا حدودی دچار بی نظمی و اختلال شود.همچنین هورمون cortisol که به هورمون «استرس» معروف است در مغز شما بیش از گذشته فعال می شود و باعث می شود شما یک حالت دفاع و تهاجمی نسبت به دیگران در برابر معشوق خود بگیرید.

آیا عشق اعتیادآور است؟

عشق سیستم شیمیایی بدن شما را ویران می کند و باعث می شود شما مانند یک معتاد رفتار کنید! پس از عاشق شدن و ایجاد علاقه مولکول « فنیل اتیل آمین» یا در واقع همان «مولکول عشق» و سپس هورمون دوپامین فعال می شوند.ممکن است کسانی به این مولکول عشق معتاد شوند. آنها فنیل اتیل آمین نیاز دارند. از آنجا که بدن نسبت به این مواد شیمیایی مقاومت پیدا می کند، برای رسیدن به همان درجه از حال، مقدار مصرف این افراد رفته رفته افزایش پیدا می کند. از این رو برای برآوردن نیاز خود ناگریزند روابطشان را مداوم تجدید کنند.

آیا عشق بر سلامتی تاثیر می گذارد؟

تحقیقات نشان داده است که زوج هایی که دارای رابطه عاشقانه هستند نسبت به افراد مجرد از سلامتی بیشتری برخوردارند،چون در زمان مشکلات از یکدیگر «حمایت عاطفی و روانی» می کنند و دارای استرس کمتری در زندگی هستند.

چگونه می توان عشق را پایدار نگه داشت؟

بر اساس تحقیقات دانشمندان در دانشگاه های پاویا و پیسا در ایتالیا، ثابت شده است که معمولا آن عشق آتشین در دو سال ابتدایی زندگی فروکش میکند.اما خوشبختانه راه هایی هم برای ثابت نگه داشتن عشق وجود دارد :






اما مطلبی مهمی که در مقاله REAL SIMPLE MAGAZINE نیامده است و در بالا چند بار به آن اشاره کردم،مربوط به مولکول عشق یا فنیل اتیل آمین است که من خودم در اینجا اضافه می کنم.

مشهورترین ماده شیمیایی مربوط به عشق همان فنیل اتیل آمین ( phenylethylamine ) یا PEA است، نوعی آمین که به طور طبیعی در مغز تولید می شود.این همان ماده ای است که احساساتی همچون پرواز کردن در آسمان و بر فراز جهان بودن ناشی از کشش به سوی معشوق را در شما پدید می آورد و همان که انرژی لازم برای پیاده روی های طولانی ، بیدار ماندن تا صبح و صحبت های های تلفنی را تامین می کند.بعضی از مواد غذایی مانند شکلات دارای مقادیر زیادی از این ماده هستند.شاید به همین دلیل باشد که شکلات هدیه مناسبی برای روز والنتاین به شمار می رود.


کلمات کلیدی:
 
تنهایی
ساعت ٥:٤٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٢/۳ 

چقدر سخته که عشقت، پیش روت باشه
نتونی ،هم صداش باشی!
چقدر سخته که یک دنیا، بها باشی
نتونی که رها باشی!
چقدر سخته که بارونی بشی هرشب

نتونی آسمون باشی!
چقدر سخته که زندونی بمونی، بی درو دیوار
نتونی هم زبون باشی!
چقدر سخته که چشمات رنگ غم باشه !
ولی ظاهر پر ازخنده!

 


کلمات کلیدی:
 
کاربردهای انرژی هسته‌ای در علم پزشکی
ساعت ٥:٢٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٢/۳ 


گامانایف، شیوه جدیدی برای درمان و شناسایی مشکلات سر به ویژه مغز است. با استفاده از تابش اشعه بر بخش‌‌‌‌های موردنظر با میزان بالای اشعه برای تابش بر مناطق ویژه به ویژه وضعیت اطراف بافت‌‌‌‌هاست.


فارس: انرژی هسته‌‌‌‌ای اگرچه در گذر زمان، زمینه‌‌‌‌ای برای ساخت سلاح‌‌‌‌های مرگبار بوده، اما نمی‌‌‌‌توان اثرات مثبت این انرژی نهفته در دل ذرات را ندید.آن‌چه در پی می‌آید، گوشه‌‌‌‌ای از کاربرد انرژی هسته‌‌‌‌ای در علم پزشکی است؛ علمی که بی‌‌‌‌تردید نجات جان تک‌‌‌‌تک ما وابسته به آن است.

سی‌‌‌‌تی اسکن

سی‌‌‌‌تی اسکن، نوع خاصی از عکس‌‌‌‌‌‌‌‌ برداری با اشعه ایکس است. در این‌روش، تصاویر دریافتی، تصاویر مقطعی (برش مقطعی) از اندام‌‌‌‌ها و بافت‌‌‌‌هاست. تصاویر گرفته‌شده از اندام‌‌‌‌ها و بافت‌‌‌‌های بدن، به پزشک اجازه می‌‌‌‌دهد تا وضعیت بافت‌‌‌‌ها و اندام‌‌‌‌های درونی بدن را به خوبی بررسی کنند و بیمار را به بهترین شکل ممکن درمان کنند. سی‌‌‌‌تی‌اسکن، به طورمعمول برای تصویربرداری از گردن، ستون مهره‌‌‌‌‌‌‌‌ها، سینه، سینوس‌‌‌‌ها، حفره شکمی و لگن کاربرد دارد.

کاربردها

1 - سی‌‌‌‌تی اسکن سر و مغز: ارزیابی وضعیت سر، توده‌مغز، رگ‌‌‌‌ های خونی این ناحیه و بررسی مشکلات موجود در سر و مغز، با سی‌‌‌‌تی اسکن سر و مغز امکان‌‌‌‌پذیر است. با این نوع سی‌‌‌‌تی اسکن، می‌توان به وضعیت جمجمه نیز پی برد.

2 - سی‌‌‌‌تی‌اسکن گردن: برای بررسی بافت‌‌‌‌های نرم گردن، غدد لنفاوی و گره‌‌‌‌های عصبی، از سی‌‌‌‌تی‌اسکن گردن کمک می‌‌‌‌گیرند.

3 - سی‌‌‌‌تی‌اسکن حفره شکمی و لگن: با سی‌‌‌‌تی‌اسکن حفره شکمی و لگن وضعیت اندام‌‌‌‌ها و بافت‌‌‌‌های این‌نواحی بررسی می‌‌‌‌شود. بخش‌‌‌‌های مختلف دستگاه گوارش با این روش مورد بررسی قرار می‌گیرند و علل بروز ناراحتی‌‌‌‌های مختلف دستگاه گوارش، حالت تهوع و بازگرداندن محتویات معده ارزیابی می‌‌‌‌شود؛ به‌ویژه اگر وضعیت حفره شکمی، باشیوه «اوالترسون» یا ماوراصوت قابل بررسی نباشد.

4 - سی‌‌‌‌تی‌اسکن سینوس‌‌‌‌ها: بررسی بیماری سینوس‌‌‌‌ها و راه‌‌‌‌های اتصالی به سینوس‌‌‌‌ها با سی‌‌‌‌تی‌اسکن سینوس‌‌‌‌ها امکان‌‌‌‌پذیر است.

5 - سی‌‌‌‌تی‌اسکن ستون مهره‌‌‌‌ها: بررسی وضعیت دیسک‌‌‌‌های ستون مهره‌‌‌‌ها، بدفرم شدن ستون مهره‌‌‌‌ها، وضعیت بیماران مبتلا به بیماری‌‌‌‌های مختلف ناحیه گردن، بازوها، پشت و پاها با سی‌تی‌اسکن ستون مهره‌‌‌‌ها به راحتی ممکن است.


ام.آر.آی

تصویربرداری به شیوه تشدید مغناطیسی یا MRI ، شیوه دیگری برای تصویربرداری از اندام‌‌‌‌ها و بافت‌‌‌‌های درونی بدن با کمک امواج مغناطیسی و امواج رادیویی است. MRI به طور معمول برای تصویربرداری از مغز، ستون مهره‌‌‌‌ها، مفاصل، حفره شکم و لگن کاربرد دارد. نوع خاصی از MRI معروف به«آنژیوگرافی به شیوه تشدید صوتی» یا MRA ،اختصاصا برای تصویربرداری از گردش خون شامل قلب و رگ‌‌‌‌ها استفاده می‌‌‌‌شود.

کاربرد

1 - MRI مغز: در این نوع تصویربرداری، تصاویر کاملا تفکیک‌شده‌‌‌‌ای از بخش‌‌‌‌های مختلف مغز گرفته می‌‌‌‌شود. وضعیت بیماران مبتلا به سردرد حمله‌‌‌‌ای و ناگهانی؛ ضعف و دوبینی، با MRI مغز قابل بررسی است. MRI مغز برای تکمیل تصویربرداری به وسیله سی‌‌‌‌تی‌اسکن و در مواردی نامشخص بودن تصاویر دریافتی به وسیله سی‌‌‌‌تی‌اسکن نیز استفاده می‌‌‌‌شود.

2 - MRI ستون مهره‌‌‌‌ها: معمولا برای بررسی بیرون‌زدگی یا تورم غیرعادی دیسک،‌ تنگ شدن و ناراحتی کانال میانی ستون مهره‌‌‌‌ها کاربرد دارد. علاوه بر این، این نوع تصویربرداری بهترین شیوه برای بررسی وضعیت آسیب‌‌‌‌ها و مشکلات عودکننده (بازگشت‌کننده) ستون مهره‌‌‌‌ها در بیمارانی است که مورد عمل جراحی ستون مهره‌ها قرار گرفته‌‌‌‌اند.

3 - MRI استخوان و مفصل‌‌‌‌ها: در این نوع تصویربرداری، وضعیت تمام استخوان‌‌‌‌ها و مفصل‌ها، حتی بافت‌‌‌‌های نرم به ویژه بخش‌‌‌‌های متصل به آن‌‌‌‌ها قابل‌بررسی است. وضعیت تاندون‌ها، رباط‌‌‌‌ها، عضلات، غضروف‌‌‌‌ها و آسیب‌های احتمالی استخوان‌‌‌‌ها نیز با این تصویربرداری مورد بررسی قرار گیرد.

4 - MRI حفره شکم: معمولا زمانی که استفاده از سی‌‌‌‌تی‌اسکن و اولتراسون پاسخ‌گوی نیاز پزشک برای تشخیص بیماری نباشد، از MRI حفره شکم برای بررسی دقیق وضعیت اندام‌‌‌‌های درونی حفره‌شکم استفاده می‌‌‌‌کنند. شاخص‌‌‌‌ترین کاربرد MRI حفره شکم، بررسی وضعیت کبد، غدد فوق کلیه و پانکراس است.

5 - MRI ویژه دستگاه گردش خون:MRA ، MRI ویژه دستگاه گردش خون و بررسی وضعیت قلب و رگ‌‌‌‌هاست. رگ‌‌‌‌های مرتبط با گردن (کاروتید) و مغز نیز با این نوع MRI بررسی می‌‌‌‌شوند. برای بررسی وضعیت رگ‌‌‌‌های محوطه شکم، به ویژه رگ‌‌‌‌های مرتبط به کلیه‌‌‌‌ها نیز از MRA استفاده می‌‌‌‌کنند.

گامانایف (تیغ گاما)

گامانایف، شیوه جدیدی برای درمان و شناسایی مشکلات سر به ویژه مغز است. با استفاده از تابش اشعه بر بخش‌‌‌‌های موردنظر با میزان بالای اشعه برای تابش بر مناطق ویژه به ویژه وضعیت اطراف بافت‌‌‌‌هاست. یکی از مزایای گامانایف، کاهش تاثیر آن بر بافت‌‌‌‌های سالم است، اما این‌خاصیت فقط مختص بخش‌‌‌‌هایی با وسعت کم‌تر از سه تا چهار‌سانتی‌‌‌‌متر است، اما با افزایش وسعت بخش آسیب‌‌‌‌دیده – که مورد بررسی قرار می‌‌‌‌گیرد – تاثیر گامانایف بر بخش‌‌‌‌‌‌‌‌های سالم اطراف بخش هدف نیز افزایش می‌‌‌‌یابد؛ بنابراین استفاده از آن برای بخش‌‌‌‌هایی غیر از «سر» نامناسب است.

کاربرد
گامانایف برای شناسایی بسیاری از مشکلات کاربرد دارد. با استفاده از آن می‌‌‌‌توان تومورهای بدخیم مغز (تومورهای بخش‌‌‌‌‌‌‌‌های پیشین مغز و یا تومورهای منتشر شده) تومورهای خوش‌‌‌‌خیم (تومورهای پرده‌‌‌‌های مغز، غده هیپوفیز و...) مشکلات موجود در شبکه رگ‌‌‌‌های مغز و مشکلات یا نقص‌‌‌‌های عملکردی (مشکلات شبکه عصبی در بخش‌‌‌‌های مختلف) را شناسایی و بررسی کرد. اکنون پژوهشگران در حال بررسی نحوه عملکرد گامانایف برای شناسایی دو بیماری«صرع» و «پارکینسون» هستند.


کلمات کلیدی:
 
خشکی دهان چیست؟
ساعت ٥:٢۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٢/۳ 

ممکن است در وضعیتی که دچار ناراحتی، استرس و عصبانیت بوده‌اید مشکل خشکی دهان را حس کرده باشید، اما بیماری خشکی دهان وضعیتی است که در آن بزاق یا آب دهان به میزان کافی برای مرطوب نگهداشتن دهان ترشح نمی‌شود.خشکی دهان علامتی از اختلالات غدد بزاقی دهان است که ممکن است برگشت‌پذیر یا غیرقابل برگشت باشد.


مهم‌ترین عارضه خشکی دهان، شیوع پوسیدگی‌های شدید دندانی ‌است که با کاهش بزاق اثر شویندگی آن روی سطح دندان‌ها از بین رفته و نیز اثر محافظتی بزاق در مقابل میکروب‌ها کاهش یافته و دندان‌ها بشدت مستعد پوسیدگی می‌شوند.

برخی شرایط خاص و بروز بعضی بیماری‌های حاد همچون اوریون از علل به وجود آورنده خشکی موقت و گذار دهان است. خشکی پایدار دهان با علل مختلفی همچون مصرف برخی داروها، رادیوتراپی، شیمی درمانی، بعضی بیماری‌های سیستمیک و سوء‌تغذیه ایجاد می‌شود.

دکتر سکینه احدیان، متخصص بیماری‌های دهان، نوشیدن روزانه 8 لیوان آب و اجتناب از مصرف مواد غذایی دارای ترکیبات پوسیدگی‌زا مثل مواد قندی را از روش‌های درمان بیماری خشکی دهان می‌داند.

او با اشاره به نقش مهم ترشحات غدد بزاقی در مرطوب نگهداشتن دهان و لغزنده نگهداشتن آن، اظهار می‌کند: بیماری خشکی دهان زمانی به وجود می‌آید که بزاق دهان کم ترشح شود.

به گفته او بیماران به دنبال یک احساس ذهنی مبنی بر خشکی دهانشان، به این بیماری مبتلا می‌شوند که این حالت ذهنی ناشی از بروز مشکلات روانی در فرد است و با رفع این مشکل، خود به خود بیماری رفع می‌شود.

دکتر احدیان تصریح می‌کند: ‌بیماری‌هایی از قبیل بیماری دیابت، اشعه درمانی سر و گردن، سندرم شوگران، ‌اختلال درغدد بزاقی، مصرف داروهای ضد فشار خون و بیماری‌های قلبی عروقی و نیز مصرف داروهای ضد افسردگی، می‌تواند باعث بروز مشکل خشکی دهان در افراد شود.

افراد مسن (50 تا60 سال) نیز به دلیل افزایش سن و تغییرات به وجود آمده در بدن، دچار بیماری خشکی دهان می‌شوند.

این متخصص بیماری‌های دهان، عوارضی همچون پوسته پوسته شدن و ترک خوردگی لب‌ها، ‌خشک شدن مخاط دهان و پوسیدگی غیرعادی دندان‌ها را از جمله مشکلاتی می‌داند که بیماران مبتلا به خشکی دهان با آن دست به گریبان‌ هستند.

تشدید عفونت‌های قارچی،‌ وضعیت ناخوشایند در بلع غذا، احساس آزاردهنده در حین جویدن غذا را از دیگر مشکلات این بیماران است که به منظور درمان می‌بایست عامل بروز بیماری کنترل و از روش‌های درمانی پزشکان جهت بهبود بیماری اقدام کرد. به گفته احدیان بیماران مبتلا به خشکی دهان می‌بایست هر4 ماه یکبار به پزشک معالج مراجعه کنند.

او استفاده از فلورایز به صورت روزانه به اشکال مختلف از جمله ژل، ‌دهان شویه، اجتناب از ترکیبات پوسیدگی‌زا مثل انواع قندها، نوشیدن 8 لیوان مایعات در روز، ‌مصرف مواد ترش محرک بزاق دهان و استفاده از ترکیبات دهان‌شویه‌ و آدامس را از جمله روش‌های درمان بیماری خشکی دهان برمی‌شمارد.

احدیان توصیه می‌کند: با توجه به این که خشکی دهان به ایجاد زخم‌هایی در دهان منجر می‌شود و عوارضی را نیز به دنبال خواهد داشت، توصیه می‌شود افراد مبتلا به بیماری خشکی دهان، با مراجعه به پزشک متخصص نسبت به درمان بیماری خود اقدام نمایند.

عوامل خشکی دهان

استفاده از داروهای ادرارآور، داروهای مقابله با فشارخون و گرفتگی‌های ماهیچه‌ای و همچنین داروهای ضدحساسیت و ضدافسردگی از عمده‌ترین علل خشکی دهان محسوب می‌شوند.

بیماران مبتلا به مرض قند و کسانی که به علت آلرژی یا بزرگ بودن لوزه سوم از دهان نفس می‌کشند نیز دهانشان خشک می‌شود. همچنین کمبود ویتامین‌هایی همچون2B ، A و کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین12B هم باعث خشکی دهان می‌شود.

با خشک شدن دهان، غدد بزاقی از فعالیت باز مانده و اختلالاتی در سخن گفتن، جویدن، بلع و تشخیص مزه به وجود می‌آورند.

جویدن به دلیل تولید بزاق و تحریک بیشتر آن می‌تواند در درمان خشکی دهان نقش مهمی داشته باشد و مطالعات نشان داده است، جویدن 10 دقیقه آدامس در هر ساعت باعث افزایش بزاق می‌شود؛ البته جویدن هم در صورتی مؤثراست که غدد بزاقی قادر به فعالیت باشد.

مصرف میوه‌ها، مایعات به خصوص آب، غذاهای جامد و غنی از فیبر گیاهی در درمان موثر است؛ همچنین در کسانی که با اختلال عملکرد غدد بزاقی مواجهند استفاده از بزاق مصنوعی توصیه می‌شود.


کلمات کلیدی:
 
نفس هایی که خوشبو نیستند
ساعت ٥:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٢/۳ 

نفس هایی که خوشبو نیستند

چون فرد مبتلا به بوی بد دهان خیلی زود به آن عادت می کند، چه بسا نتواند بوی بد دهان خودش را تشخیص دهد. یعنی اینکه خودمان احساس بوی بد در دهان نکنیم، دلیل نمی شود که دهانمان بوی بد نمی دهد. البته به خاطر رعایت رسم عیب پوشی و خطابخشی، دوستان و اطرافیان معمولاً از بیان چنین ایرادهایی خودداری می کنند. از نزدیکان تان بخواهید که این عیب ها را به شما گوشزد کنند.

---

بوی بد دهان به تنهایی یک بیماری نیست بلکه علامت بیماری های مختلف است. در برخی موارد، بر اثر عوامل خاصی، بوی دهان به طور موقت و ناشی از علتی در اشخاص ایجاد می شود و در صورت رفع علت، برطرف خواهد شد. بوی بد دهان می تواند دلایل عمومی یا موضعی داشته باشد.

بوی دهان صبحگاهی؛ ناشی از کاهش جریان بزاق طی شب است. مسواک زدن قبل از خواب در کاهش بوی دهان صبحگاهی تاثیر زیادی دارد. سعی کنید پیش از صبحانه خوردن، زیاد صحبت نکنید و صورت تان را زیاد به کسی نزدیک نکنید،

گرسنگی؛ بوی بد دهان در زمان گرسنگی با مسواک زدن هم از بین نمی رود. سعی کنید زمان غذا خوردن خود را منظم کنید یا در زمان گرسنگی قرار ملاقات ترتیب ندهید.

خستگی و ضعف؛ در این حالت بدن نمی تواند محصولات فرعی زائد را با سرعتی بیش از سرعت تولید آنها دفع کند و امکان بوی بد دهان هست. سعی کنید آب فراوان بنوشید و از آدامس های شوگرفری استفاده کنید. در برخی موارد، وضعیت سلامتی یا دوره خاصی از زندگی باعث ایجاد بوی نامطبوع دهان می شود.

دوران قاعدگی؛ دوران قاعدگی معمولاً بوی بد دهان را به دنبال دارد. در حاملگی، یائسگی و در بلوغ نیز به دلیل تغییرات هورمونی بوی بد دهان وجود دارد.

کهولت سن؛ در افراد مسن بوی بد دهان به سبب تغییرات متابولیک و سایر علل نظیر کم آبی بدن ، کاهش مقاومت به عفونت، کاهش اشتها و... وجود دارد.

نقش تغذیه در بوی دهان

باید در نظر داشته باشیم دهان بوی چیزی را می دهد که می خوریم، به عنوان مثال بوی غذاهایی مثل سیر و پیاز و... کاملاً واضح است. کسانی که گوشت فراوان در غذای خود مصرف می کنند، دهانشان بوهای بیشتری نسبت به کسانی دارد که تغذیه گیاهی بیشتری دارند.

همچنین مصرف رژیم پرچربی و غذاهایی که پروتئین زیاد و مواد قندی کمی دارند باعث بدبوشدن دهان می شوند. سیگار، نه تنها به خاطر بوی خود سیگار و توتون، بلکه به سبب ایجاد زبان مودار و کاهش جریان بزاق به بدبویی دهان کمک می کند.

دلایل عمومی و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان

بهداشت ضعیف دهان، انباشته شدن غذا در لابه لای دندان ها و عفونت لثه (ژنژیویت)، باعث بدبویی دهان می شود. بزاق انسان به طور طبیعی و مداوم، مخاط و دندان ها را می شوید و میزان رطوبت و نظافت آن را تنظیم می کند. کسانی که از دهان نفس می کشند یا آب کم می نوشند، دهانشان بوی بد می گیرد.

بسیاری افراد هنگام مسواک زدن از پاک کردن سطح زبان خود غافل می شوند. تجمع مواد غذایی روی زبان یکی از عوامل بدبو شدن دهان است.

بیماری هایی که باعث ایجاد بوی بد دهان می شود

- کسانی که لوزه های بزرگ دارند، به دلیل کم شدن جریان بزاق و خشک شدن دهان، دهانشان بوی بد می گیرد.

- بیماری های سینوس و بیماری های حلق نیز از علل بوی بد دهان هستند.

- آبسه ریه بوی گندیده شبیه به بوی گوشت فاسد دارد که حتی گاهی اولین علامت بیماری است.

- سل ریوی در حالت پیشرفته و سایر بیماری های ریوی نظیر برونشیت مزمن، باعث بدبویی دهان و بازدم ناشی از تنفس می شود.

- در اختلالات گوارشی، زخم های معده ، یبوست و عفونت های روده یی نیز بوی بد دهان مشاهده می شود.

- در دیابت بوی استون در هوای بازدم به مشام می رسد.

- در نارسایی کلیه بویی شبیه آمونیاک و در سیروز کبدی بوی کیک گندیده به مشام می رسد.

- کمبود ویتامین و هر بیماری که سبب تب شود نیز از علل بوی بد دهان است.

بوی بد دهان در اثر استفاده از بعضی داروها

- ایزوسورباید می تواند باعث بوی بد دهان شود.

- آنتی هیستامین ها، آمفتامین ها، آرامبخش ها، دیورتیک ها، فنوتیازین ها و داروهای شبه آتروپین باعث کاهش تولید بزاق و کاهش شست وشوی خودبه خودی حفره دهان و ایجاد بوی بد دهان می شود.

خلاصه مطالب

به طور کلی افراط در مصرف دخانیات، کهولت سن، یائسگی، بیماری های عمومی با تب بالا، اضطراب، کم آبی بدن، مصرف بیش از حد ادویه جات و غذاهای گوشتی زیاد، افراط در مصرف مواد چربی دار و عدم رعایت بهداشت دهان از علل ایجاد بوی بد دهان هستند.

چون اغلب بوهای بد دهان به علت عوامل موضعی است، بنابراین حذف این عوامل و اصلاح ناهنجاری های موجود در دهان اولین قدم درمان است. رعایت بهداشت دهان شامل مسواک زدن دندان ها، لثه، زبان و استفاده از نخ دندان در کاهش بوی بد دهان با منشاء دهانی بسیار موثر است. زبان یکی از جایگاه های اصلی میکروب ها در دهان است و باید به بهداشت زبان توجه کرد.

بیمارانی که به سبب خشکی دهان (به دنبال مصرف دارو یا بیماری) بوی بد دهان دارند، می توانند از آدامس های بدون شکر استفاده کنند.

بوی بد دهان ناشی از بیماری زمانی از بین می رود که بیماری درمان شود و بهداشت دهان رعایت شود. استفاده از دهان شویه ها علاوه بر موقت بودن اثر، ممکن است بیماری را نیز از دید پزشک مخفی دارد.

خوردن میوه های تازه و سبزیجات و رژیم غذایی غنی از فیبر بهتر است. همین طور نوشیدن آب زیاد در کاهش بوی بد دهان تاثیر بسزایی دارد. زمان وعده های غذایی خود را منظم کنید.

توجه؛ لطف کنید هنگام مراجعه به دندانپزشکی، دندان های خود را مسواک بزنید و از مصرف غذاهای بودار مانند سیر و پیاز خودداری فرمایید.


کلمات کلیدی: